<<

Dr. Günay

Renk Bozuklukları

 1) Renk Açılması

En sık görülen renk açılması türü Vitiligo adı verilen hastalıktır. Daha çok ağız. Burun, göz ve parmak uçlarından başlayıp tüm vücuda yayılabilen bu hastalıkta, renk süt beyazıdır. Yazın diğer bölgeler güneşten koyulaştığından hastalık artmış gibi görünse de bu doğru değildir. Nedenleri henüz ortaya konmamış olan Vitiligo’nun tedavisinde Ultraviyole ışınları ile yapılan Puva Tedavisi, çeşitli kremler ve güneşle uygulanan doğal ilaçlar kullanılmaktadır.

2) Renk Koyulaşması

Gebelik, hormonal değişiklikler, kimyasal maddeler (esans, krem vs.) sürüp güneşe çıkma, güneşin pigmentleri etkilemesi, cilt yaşlanması (aging) gibi nedenlerle daha çok güneş gören bölgelerde (yüz, eller) görülebilen cilt lekeleri tedavisinde son yıllarda çok önemli gelişmeler vardır. Gündüz güneş koruyucu, gece renk giderici kremler kullanmak, peeling ve lazer yöntemleri uygulanmakta ise de en başarılı olduğumuz yöntem estetik dermatoloji bölümünde detayları görebileceğiniz spot peeling yöntemidir.

Vitiligo ve Son Tedaviler

Vitiligo edinsel ya da kalıtsal olabilen, tüm dünyada sık rastlanılan, progresif, her yaş grubunu etkileyebilen bir pigment bozukluğu hastalığıdır. Bu hastalık ciltte, dudak çizgilerinde, burunda, genital ve rektal bölgelerde ve retinada pigment üreten hücrelerin (melanositler) tahribini içerir. Sonuç ciltte beyaz (pigmentsiz) lekelerin meydana gelmesidir. Etkilenen bölgelerde büyüyen kıllar da beyazlaşır. Vitiligonun nedeni bilinmemekle birlikte, en fazla bazı vücudun kendi yapılarına kendisinin saldırdığı hastalıkları olan kişilerde görülür. En iyi tedavilerden biri, bazı ilaçların ultraviyole ışığı alımıyla birlikte dikkatle kullanılmasını içeren psoralen fotokemoteridir.

Spesifik bir laboratuvar bulgusu olmayan vitiligo’da laboratuvar çalışmaları ayırıcı tanı ve eşlik edebilen hastalıklara yönelik olmalıdır. Gerekli durumlarda yukarıda bahsi geçen hastalıklar için spesifik çalışmalar yapılmalıdır. Laboratuvar çalışmaları özellikle; tiroid hastalıkları, diyabetes mellitus, pernisiyöz anemi ve adrenal yetmezlik olmak üzere vitiligoya eşlik edebilen hastalıkları içermelidir. Biopsi yapılırsa, özellikle vitiliginöz alanın kenar bölgelerini de içerecek şekilde Fontana-Masson boyası kullanılarak melanin durumu ortaya konmalıdır. Hasta PUVA tedavisi alacaksa ANA bakılmalı, karaciğer, böbrek fonksiyon testleri yapılmalı ve göz muayenesinden geçirilmelidir.

Serum a-MSH, kortikotropin ve eser elementlerin düzeylerinin ölçülmesine ya da saç analizleri yapılmasına ise gerek yoktur.

Vitiligo Tedavi Yöntemleri

Vitiligo tedavisi mümkün ancak zor bir hastalıktır. Genellikle bir tedavinin sonuçlarını görmek için 6 ay ile bir yıl gereklidir. Tedavi ile renkteki düzelme %100 olamayabilir. Değişik tedavilere hastaların yanıtları farklılık gösterir. Zaman içerisinde bir tedaviden diğerine geçmek gerekebilir. Vilitigo’nun tedavisi konusunda çalışmalar halen devam etmekte olup, değişik olasılıklar ortaya çıkmaktadır.

Repigmentasyon tedavisi:

·         Hücre Sprey

·         Fototerapi

·         Dar Bant UVB Tedavisi

·         PUVA Tedavisi

·         Mikrofototerapi (Lumera,BClear,Multiclear)

·         İlaç Tedavileri

·         Pimekrolimus ve takrolimus

·         Topikal kortikosteroid

Vitiligo’da fotokematerapinin amacı doğal fotoaktir maddeler olan psoralenlerin topikal veya sistemik kullanımı ve UVA ile melanin stimülasyonudur. Vitiligo tedavisinde en iyi cevaplar lokal ve sistemik PUVA tedavisi ile alınmıştır. Haftada 2-3 kez uygulanan oral PUVA tedavisi 1 yıldan az olmamak kaydıyla uygulandığında yüz, boyun, gövde, üst kol ve bacaklarda olumlu sonuçlar elde edilir.

Bir diğer fotokemoterapi yönteminde, vitiligo’lu alandaki yetersiz katalaz düzeyi, lokal psödokatalaz ile takviye edilerek ve böylece hidrojen peroksit üretimi engellemek suretiyle tedavi yapılmaya çalışılmıştır.

Cerrahi Tedaviler

Medikal tedavinin yetersiz kaldığı ya da cevap alınamayan durumlarda cerrahi tedavilere başvurulabilir. Ayrıca cerrahi tedaviler medikal tedaviler ile kombine olarak kullanılabilir.

Greftleme yöntemi: Cerrahi tedavi yöntem ile kişinin kendi normal dokularından greftler alınarak nakil yapılabilir.

Dövme (Tatuaj-mikropigmentasyon): Uygulanan bir diğer cerrahi yöntemdir.

Depigmentasyon tedavisi:

Alternatif vitiligo tedavi seçeneğidir. Hidrokinon monobenzil eterin %20’lik kreminin günde iki kez uygulanmasıyla 2-3 ayda tamamlanır. Hidrokinon ve monobenzil eterlerinin tirozinazı kompetitif olarak inhibe ederek melanize melanozom sayısını azaltır ve tüm vücuda aynı rengin kazandırılması sağlanmış olur.

Vitiligo hastaları özellikle tedaviden sonra güneş ışıklarına karşı ciddi önlemler alıp, etkili bir şekilde korunmalıdırlar. Beyaz alanlar pigment içermediğinden bu bölgelerde kolaylıkla güneş yanıkları oluşabilir, çok ciddi cilt rahatsızlıklarına yol açabilir.